Kunst begrijpen

De 10 bekendste Nederlandse kunstenaars en waar je hun werk ziet

Vincent van Gogh schilderij

De tien bekendste Nederlandse kunstenaars zijn Rembrandt, Vincent van Gogh, Johannes Vermeer, Piet Mondriaan, Frans Hals, Jheronimus Bosch, M.C. Escher, Jan Steen, Karel Appel en Gerrit Rietveld. Samen beslaan ze vijf eeuwen: van de droomwerelden van Bosch rond 1500 tot het moderne design van Rietveld. Hieronder lees je per kunstenaar waarom hij zo belangrijk is en waar je zijn werk in Nederland kunt zien.

In het kort

  • Nederland heeft twee gouden periodes: de zeventiende eeuw en de vroege twintigste eeuw.
  • De meeste topstukken zie je in het Rijksmuseum, Mauritshuis, Van Gogh Museum en Kunstmuseum Den Haag.
  • Gebruik de tabel om een museumdag rond één kunstenaar te plannen.

De tien op een rij

#KunstenaarPeriodeTopwerkWaar in Nederland
1Rembrandt van Rijn1606-1669De NachtwachtRijksmuseum
2Vincent van Gogh1853-1890ZonnebloemenVan Gogh Museum, Kröller-Müller
3Johannes Vermeer1632-1675Meisje met de parelMauritshuis, Rijksmuseum
4Piet Mondriaan1872-1944Victory Boogie WoogieKunstmuseum Den Haag
5Frans Halsca. 1582-1666Regentessen van het OudemannenhuisFrans Hals Museum
6Jheronimus Boschca. 1450-1516De tuin der lusten (Madrid)Museum Boijmans Van Beuningen
7M.C. Escher1898-1972Klimmen en dalenEscher in Het Paleis
8Jan Steenca. 1626-1679Het vrolijke huisgezinRijksmuseum, Mauritshuis, Lakenhal
9Karel Appel1921-2006Vragende kinderenStedelijk Museum, Cobra Museum
10Gerrit Rietveld1888-1964Rood-blauwe stoelCentraal Museum, Schröderhuis

Een “bekendste”-lijst is altijd een keuze. We gingen uit van internationale bekendheid, invloed op andere kunstenaars en hoe vaak hun werk in musea en kunstgeschiedenis terugkomt.

1-3: de grote drie

Rembrandt

De meester van licht en schaduw. Zijn groepsportretten, Bijbelse taferelen en zelfportretten zijn wereldwijd het symbool van de Gouden Eeuw. Begin bij De Nachtwacht in het Rijksmuseum.

Vincent van Gogh

In amper tien jaar maakte hij de stap van donkere boerentaferelen naar felle kleuren en ritmische penseelstreken. Zijn invloed op de moderne kunst is enorm. Het Van Gogh Museum toont zijn hele ontwikkeling.

Johannes Vermeer

Slechts ongeveer 35 schilderijen, maar vrijwel allemaal meesterwerken van stilte en daglicht. Meisje met de parel in het Mauritshuis is een van de beroemdste schilderijen ter wereld.

4-6: vernieuwers in hun tijd

Piet Mondriaan ging van landschappen naar zuivere abstractie en beïnvloedde architectuur, mode en grafisch ontwerp tot vandaag. Frans Hals schilderde met een losheid die pas twee eeuwen later echt werd begrepen. Jheronimus Bosch maakte rond 1500 al beelden die de surrealisten in de twintigste eeuw als voorloper zagen.

7-10: grafiek, humor, rauwheid en design

M.C. Escher verbond kunst met wiskunde in onmogelijke trappen en vlakvullingen. Jan Steen gaf de taal de uitdrukking “een huishouden van Jan Steen”. Karel Appel schudde na de oorlog de kunstwereld wakker met CoBrA. Gerrit Rietveld vertaalde De Stijl naar meubels en het wereldberoemde Schröderhuis.

Wie net buiten de lijst vallen

  • Judith Leyster, een van de weinige vrouwelijke meesters van de Gouden Eeuw. Zie haar pagina.
  • Jacob van Ruisdael, dé landschapschilder van de zeventiende eeuw.
  • Charley Toorop, schilder van krachtige, realistische portretten in de twintigste eeuw.
  • Theo van Doesburg, motor achter De Stijl.

Een museumplan per kunstenaar

Als je fan bent van…Plan dan
Oude meestersRijksmuseum (Amsterdam) + Mauritshuis (Den Haag), eventueel Frans Hals Museum (Haarlem)
Van GoghVan Gogh Museum + een dag naar het Kröller-Müller Museum
Modern en abstractKunstmuseum Den Haag + Stedelijk Museum
Design en architectuurCentraal Museum + Rietveld Schröderhuis in Utrecht

Met een Museumkaart kun je veel van deze musea bezoeken; reken in onze uitleg na of de Museumkaart de moeite waard is.

Zo begin je

Kies één kunstenaar die je aanspreekt en plan één museumbezoek rond zijn topwerk. Lees vooraf de kunstenaarspagina, zodat je weet waar je op moet letten. Daarna vallen de anderen vanzelf op hun plek. Een breder overzicht vind je in bekende kunstenaars.

Veelgestelde vragen

Wie is de bekendste Nederlandse schilder?

Rembrandt en Vincent van Gogh strijden om die titel. Internationaal is Van Gogh waarschijnlijk het bekendst bij het grote publiek, Rembrandt in de kunstgeschiedenis.

Welke Nederlandse kunstenaar was het meest vernieuwend?

Mondriaan en Van Gogh worden vaak genoemd, omdat zij de kunst van de twintigste eeuw sterk hebben beïnvloed.

Waar zie je de meeste werken van deze kunstenaars?

In het Rijksmuseum, het Mauritshuis, het Van Gogh Museum, het Kröller-Müller Museum en het Kunstmuseum Den Haag.