Het expressionisme kwam begin twintigste eeuw op, vooral in Duitsland. Waar het impressionisme naar de buitenwereld keek, richtten expressionisten zich op de binnenwereld: gevoel en beleving stonden centraal.
Hoe het expressionisme ontstond
In een snel veranderende, onrustige tijd zochten kunstenaars naar een manier om hun innerlijke wereld te tonen. Groepen als Die Bruecke en Der Blaue Reiter gaven de stroming vorm. De kunst werd persoonlijker, rauwer en directer.
Kenmerken
- Felle, soms onnatuurlijke kleuren.
- Krachtige, hoekige lijnen en vormen.
- Bewuste vervorming om emotie te versterken.
Hoe herken je het expressionisme?
Expressionistische kunst grijpt je vaak meteen bij de keel. De kleuren zijn fel en soms onlogisch, de lijnen hoekig en de vormen vervormd. Niet hoe iets er werkelijk uitziet telt, maar wat het oproept: angst, eenzaamheid, opwinding of vervreemding. Het is kunst die je voelt voordat je haar begrijpt.
Sleutelwerken en groepen
- De schreeuw van Edvard Munch, een icoon van de innerlijke onrust.
- Het werk van de groep Die Bruecke in Dresden.
- De kleurrijke, spirituele schilderijen van Der Blaue Reiter, met Kandinsky.
In Nederland sluit de naoorlogse CoBrA-beweging goed aan bij de expressionistische geest.
Leuke weetjes over het expressionisme
- Edvard Munchs De schreeuw geldt als een van de bekendste voorlopers van de stroming.
- De Duitse kunstenaarsgroep Die Bruecke (“de brug”) wilde een brug slaan naar een nieuwe kunst.
- In Nederland sluit de naoorlogse CoBrA-beweging, met Karel Appel, goed aan bij de expressionistische geest.
Belangrijke kunstenaars
Edvard Munch, Ernst Ludwig Kirchner en Wassily Kandinsky zijn bekende namen. Lees het verschil met het impressionisme in onze blog impressionisme versus expressionisme, en ontdek het verwante fauvisme.
Veelgestelde vragen
Wat is het expressionisme?
Het expressionisme is een stroming uit het begin van de twintigste eeuw, vooral uit Duitsland, waarin kunstenaars met felle kleuren en bewuste vervorming hun gevoel en innerlijke beleving uitdrukten. Niet de juiste weergave van de werkelijkheid telde, maar de emotie die het beeld oproept.
Wat is het verschil tussen impressionisme en expressionisme?
Het impressionisme vangt een vluchtige indruk van de buitenwereld met licht en losse toetsen, terwijl het expressionisme juist de binnenwereld en de emotie centraal stelt. Waar de impressionist naar buiten kijkt, kijkt de expressionist naar binnen.
Wie is een bekende expressionist?
Edvard Munch, bekend van De schreeuw, wordt vaak als voorloper gezien. Andere bekende namen zijn Ernst Ludwig Kirchner en Wassily Kandinsky. In Nederland sluit de naoorlogse CoBrA-beweging, met onder anderen Karel Appel, goed aan bij de expressionistische geest.
Welke kleuren gebruikten expressionisten?
Expressionisten gebruikten vaak felle, soms onnatuurlijke kleuren om gevoel te versterken. Een lucht kon rood zijn of een gezicht groen; niet de juiste kleur telde, maar de zeggingskracht ervan. Samen met krachtige lijnen en vervorming maakte dat hun werk heel direct en emotioneel.