Pop art: kunst van reclame, strips en sterren
Pop art is een kunststroming uit de jaren 1950 en 1960 die beelden uit de massacultuur gebruikte: reclame, strips, verpakkingen, filmsterren. Ze ontstond in Groot-Brittannië en werd groot in de Verenigde Staten met kunstenaars als Andy Warhol, Roy Lichtenstein, Claes Oldenburg en James Rosenquist.
- Begin: Londen, midden jaren vijftig (Independent Group, Richard Hamilton).
- Hoogtepunt: New York, jaren zestig.
- Kenmerken: felle kleuren, herhaling, druktechnieken, bekende beelden.
- Een reactie op het serieuze abstract expressionisme.
Kenmerken
| Kenmerk | Voorbeeld |
|---|---|
| Beelden uit massamedia | Soepblikken, colaflessen, strips, filmsterren |
| Herhaling | Hetzelfde beeld tientallen keren naast elkaar |
| Druktechniek | Zeefdruk, rasterpunten (Ben-Day dots) |
| Felle, platte kleuren | Primaire kleuren zonder schaduw of diepte |
| Ironie | Kunst die tegelijk viert en bekritiseert |
| Schaalvergroting | Een hamburger of wasknijper zo groot als een kamer (Oldenburg) |
Belangrijke kunstenaars
| Kunstenaar | Bekend om |
|---|---|
| Richard Hamilton | Collage “Just what is it that makes today’s homes so different, so appealing?” (1956) |
| Andy Warhol | Campbell’s-soepblikken, Marilyn, zeefdruk |
| Roy Lichtenstein | Uitvergrote stripplaatjes met rasterpunten, zoals Whaam! (1963) |
| Claes Oldenburg | Reusachtige of zachte versies van alledaagse voorwerpen |
| David Hockney | Britse pop art; later zwembaden in Californië |
Waarom ontstond pop art?
Na de Tweede Wereldoorlog groeide de welvaart snel. Televisie, reclame en supermarkten veranderden het dagelijks leven. Tegelijk was het abstract expressionisme, met kunstenaars als Jackson Pollock, de dominante stijl in de kunstwereld: serieus, persoonlijk en moeilijk. Pop-artkunstenaars draaiden dat om. Ze gebruikten beelden die iedereen kende en maakten kunst die op massaproductie leek.
Zo herken je het verschil met strips of reclame
Een pop-artwerk lijkt op reclame, maar staat er los van. Lichtenstein vergrootte een klein stripplaatje enorm en schilderde de drukpuntjes met de hand na: wat goedkoop gedrukt was, werd een groot, met de hand gemaakt schilderij. Die verschuiving van context maakt het kunst. Het idee gaat terug op het dadaïsme, waar Marcel Duchamp een urinoir in een tentoonstelling zette.
Pop art in Nederland
Ook in Nederland en België maakten kunstenaars in de jaren zestig werk dat met pop art verwant is. Internationale pop art zie je in musea voor moderne kunst zoals het Stedelijk Museum en in wisselende tentoonstellingen. Check de agenda; tips in tentoonstellingen vinden.
Verwante stromingen
- Dadaïsme: voorloper met alledaagse voorwerpen als kunst.
- Abstracte kunst: waar pop art zich tegen afzette.
- Hedendaagse kunst: kunstenaars als Jeff Koons en Takashi Murakami bouwen voort op pop art.
Zelf een pop-artwerk maken
- Kies een alledaags voorwerp of een foto van jezelf.
- Vereenvoudig het tot dikke zwarte contouren.
- Kleur het vier keer in met verschillende felle kleurcombinaties.
- Voeg eventueel stippen toe met de achterkant van een potlood en verf.
- Hang de vier versies in een raster naast elkaar.
Veelgestelde vragen
Wat is pop art in het kort?
Kunst uit de jaren vijftig en zestig die beelden uit reclame, strips en de massacultuur gebruikt, vaak met felle kleuren en herhaling.
Wie is de bekendste pop-artkunstenaar?
Andy Warhol, gevolgd door Roy Lichtenstein.
Waar komt de naam pop art vandaan?
Van "popular art", kunst gebaseerd op populaire cultuur. De term werd in de jaren vijftig in Londen gebruikt.
