Claude Monet: vader van het impressionisme

Claude Monet (1840-1926) was de Franse schilder naar wiens werk Impression, soleil levant het impressionisme is genoemd. Hij wilde niet het onderwerp zelf schilderen, maar het licht en de atmosfeer op één moment. Daarom schilderde hij hetzelfde motief vaak tientallen keren, van hooibergen tot zijn waterlelies in Giverny.

Tijdlijn

Zo herken je een Monet

• Korte, losse streken. Kleuren worden naast elkaar gezet in plaats van gemengd; van een afstand mengt je oog ze.
• Licht als onderwerp. Hetzelfde motief ziet er ’s ochtends, ’s middags en in de mist steeds anders uit.
• Gekleurde schaduwen. Schaduwen zijn blauw of paars, niet zwart of bruin.
• Buiten geschilderd. Veel werken ontstonden “en plein air”, direct in de natuur.

De series: één motief, honderd keer licht

Vanaf de jaren 1890 werkte Monet in series. Hij zette meerdere doeken naast elkaar en wisselde van doek als het licht veranderde. Zo ontstonden reeksen van hooibergen, populieren en de gevel van de kathedraal van Rouen. Zijn laatste decennia wijdde hij aan de vijver in zijn tuin in Giverny. De enorme waterlelie-panelen in het Musée de l’Orangerie in Parijs zijn daar het hoogtepunt van.

Bekende werken

In Nederlandse musea duikt Monet ook op in collecties en tentoonstellingen over het impressionisme. Check bij het museum wat er actueel te zien is.

Monet in Nederland

Monet bezocht Nederland meerdere keren. In 1871 verbleef hij met zijn gezin in Zaandam en schilderde hij tientallen doeken met molens, huizen aan het water en boten. In 1886 kwam hij voor de bloeiende bollenvelden. Wie door de Zaanstreek fietst, herkent zijn motieven nog steeds, al is het landschap sindsdien sterk veranderd.

Misverstanden

• “Impressionisme is vaag.” Het is juist zeer precies in kleur en licht; alleen de details worden weggelaten.
• “Monet schilderde alles in één keer buiten.” Veel werk werd later in het atelier afgemaakt, zeker de grote waterlelies.

Kijk ook naar…

• Impressionisme voor de hele stroming en tijdgenoten als Renoir en Degas.
• Vincent van Gogh, die in Parijs het impressionisme leerde kennen en verder ging.
• Het verschil tussen impressionisme en expressionisme.

Zelf proberen

Ga op een zonnige dag drie keer op hetzelfde punt zitten: om negen uur, om twaalf uur en om vijf uur. Maak elke keer een snelle kleurschets van tien minuten. Je ziet meteen waarom Monet nooit klaar was met zijn hooibergen. Tips voor buiten schilderen vind je in aquarelleren voor beginners.