Kunst in Leiden: de stad van Rembrandt en de muurgedichten

Leiden is de geboortestad van Rembrandt en Jan Steen, en de stad waar De Stijl in 1917 begon. Museum De Lakenhal toont Leidse kunst van de middeleeuwen tot nu, het Rijksmuseum van Oudheden heeft een echte Egyptische tempel in de hal, en op ruim honderd gevels in de stad staan gedichten in allerlei talen. Een compacte, verrassende kunststad die je goed op één dag doet.
- Museum De Lakenhal: Lucas van Leyden, vroege Rembrandts, Jan Steen, Gerrit Dou en De Stijl.
- Rijksmuseum van Oudheden: Egypte, Grieken, Romeinen en de prehistorie van Nederland, met de tempel van Taffeh.
- Muurgedichten: een gratis wandelroute langs gedichten op gevels.
- Cursussen tekenen en schilderen bij het LAK, het cultuurcentrum van de universiteit.
- Op korte afstand van Den Haag, Haarlem en Delft.
Museum De Lakenhal
Het stedelijk museum van Leiden zit sinds 1874 in de Lakenhal aan de Oude Singel, een gebouw uit 1640 waar vroeger de kwaliteit van Leids laken werd gekeurd. Van 2016 tot 2019 werd het museum gerestaureerd en uitgebreid; in juni 2019 ging het weer open.
| Onderdeel | Waarom |
|---|---|
| Lucas van Leyden | De belangrijkste Leidse schilder van de zestiende eeuw, met zijn grote Laatste Oordeel. |
| Jonge Rembrandt | Het Historiestuk uit 1626 en De brillenverkoper, verworven in 2012: werk uit de tijd dat Rembrandt nog in Leiden werkte. |
| Leidse fijnschilders | Gerrit Dou en zijn navolgers, met hun minutieuze, bijna onzichtbare penseelstreek. |
| Jan Steen en Jan Lievens | Twee andere grote Leidenaars uit de Gouden Eeuw; lees meer over Jan Steen. |
| De Stijl | Veel werk van Theo van Doesburg, die het tijdschrift en de beweging De Stijl in 1917 in Leiden oprichtte. |
| Stadsgeschiedenis | Onder meer voorwerpen rond het beleg en ontzet van Leiden in 1573-1574. |
Rijksmuseum van Oudheden
Het RMO is het nationale archeologiemuseum. Blikvanger is de tempel van Taffeh, een Egyptische tempel die Nederland kreeg als dank voor de hulp bij het redden van de Nubische monumenten, en die in 1979 in de hal van het museum werd opgebouwd. Daarnaast zie je kunst en voorwerpen uit het oude Egypte, de Griekse en Romeinse wereld en de archeologie van Nederland. Voor wie van beelden, reliëfs en oude vormentaal houdt, is het net zo goed een kunstmuseum.
Rembrandt in Leiden
Rembrandt werd in 1606 in Leiden geboren, aan de Weddesteeg. Hij ging er naar de Latijnse school, schreef zich in aan de universiteit en begon er zijn carrière, samen met zijn vriend en rivaal Jan Lievens, voordat hij rond 1631 naar Amsterdam vertrok. Een wandeling langs zijn geboorteplek en de Latijnse school combineer je goed met De Lakenhal. Het vervolg van zijn verhaal zie je in het Rembrandthuis in Amsterdam.
De muurgedichten
Tussen 1992 en 2005 schilderde de stichting Tegen-Beeld ruim honderd gedichten op gevels in Leiden, in tientallen talen en schriften. Het eerste was een Russisch gedicht van Marina Tsvetajeva, het laatste een Spaans gedicht van García Lorca. Samen vormen ze een gratis openluchttentoonstelling. Neem een route mee, die je online of via de lokale toeristische informatie vindt, en kijk omhoog tijdens je wandeling.
Zelf kunst maken: cursussen en galeries
Leiden heeft met het LAK, het cultuurcentrum van de Universiteit Leiden, een groot aanbod aan cursussen beeldende kunst, voor beginners en gevorderden en ook toegankelijk voor wie niet studeert. Denk aan tekenen en schilderen met houtskool en acryl, modeltekenen en technieken van de oude meesters. Daarnaast geven ateliers in de stad workshops. Wil je eerst thuis beginnen, lees dan tekenen leren in 7 stappen of leren schilderen voor beginners. In de binnenstad vind je ook galeries; tips staan in een galerie bezoeken.
Welk adres past bij jou?
| Je wilt… | Ga naar |
|---|---|
| Oude meesters en Leidse kunst | Museum De Lakenhal |
| Oudheid en archeologie | Rijksmuseum van Oudheden |
| Natuur en dinosaurussen | Naturalis |
| Kunst op straat | De muurgedichtenroute |
| Zelf leren tekenen of schilderen | Cursussen bij het LAK |
Kunstdag in Leiden
| Tijd | Wat |
|---|---|
| Ochtend | Museum De Lakenhal (1,5 tot 2 uur) |
| Lunch | Aan de grachten |
| Middag | Wandeling langs de muurgedichten en Rembrandts geboorteplek aan de Weddesteeg |
| Alternatief | Rijksmuseum van Oudheden of de Hortus botanicus |
Praktische tips
- Leiden Centraal ligt op loopafstand van de musea.
- Met de Museumkaart heb je meestal toegang tot de grote musea; zie is de Museumkaart de moeite waard?
- Openingstijden, prijzen en het actuele programma vind je op de websites van de musea zelf.
Combineren
Den Haag met het Mauritshuis ligt op een kwartier met de trein; zie kunst in Den Haag. Ook Haarlem en Delft zijn dichtbij. Alle steden op een rij vind je in kunststeden in Nederland.
Veelgestelde vragen
Is Rembrandt in Leiden geboren?
Ja, Rembrandt werd in 1606 in Leiden geboren, aan de Weddesteeg.
Wat is er te zien in Museum De Lakenhal?
Kunst uit Leiden van de middeleeuwen tot nu, met onder meer Lucas van Leyden, vroege Rembrandts, Jan Steen en moderne kunst.
Wat zijn de muurgedichten?
Gedichten in allerlei talen die op gevels in Leiden zijn geschilderd, te bekijken tijdens een wandeling.



