Pablo Picasso: periodes, kubisme en Guernica
Pablo Picasso (1881-1973) was een Spaanse kunstenaar die het grootste deel van zijn leven in Frankrijk werkte. Hij veranderde steeds van stijl: van de melancholieke blauwe periode via het kubisme, dat hij samen met Georges Braque ontwikkelde, tot het aangrijpende anti-oorlogsschilderij Guernica. Daarmee werd hij de bekendste kunstenaar van de twintigste eeuw.
- Geboren in Málaga (1881), overleden in Mougins, Frankrijk (1973).
- Medegrondlegger van het kubisme, rond 1907-1914.
- Zeer productief: schilderijen, beelden, keramiek, grafiek.
- Guernica (1937) hangt in het Museo Reina Sofía in Madrid.
Picasso per periode
| Periode | Jaren | Kenmerk |
|---|---|---|
| Vroeg werk | tot 1900 | Academisch, technisch zeer vaardig |
| Blauwe periode | ca. 1901-1904 | Blauwtinten, armoede, eenzaamheid |
| Roze periode | ca. 1904-1906 | Warmere tinten, acrobaten en harlekijnen |
| Proto-kubisme | 1907 | Les Demoiselles d’Avignon, invloed van Iberische en Afrikaanse kunst |
| Analytisch kubisme | ca. 1909-1912 | Vormen opgebroken in facetten, grijs en bruin |
| Synthetisch kubisme | ca. 1912-1919 | Collage, kranten, eenvoudiger vlakken, meer kleur |
| Neoclassicisme | jaren 1920 | Zware, klassieke figuren |
| Latere werk | vanaf jaren 1930 | Guernica, vervormde portretten, keramiek |
Zo herken je Picasso
- Meerdere gezichtspunten tegelijk. Een gezicht van voren én van opzij, ogen op verschillende hoogtes.
- Vervorming met bedoeling. Vormen worden verwrongen om emotie of beweging te tonen, niet uit onkunde.
- Sterke lijn. Ook in zijn eenvoudigste tekeningen is de lijn zeker en doelgericht.
- Stijlwisselingen. Wie twee Picasso’s naast elkaar ziet, denkt soms aan twee verschillende kunstenaars.
Belangrijke werken
| Werk | Jaar | Waar te zien |
|---|---|---|
| Les Demoiselles d’Avignon | 1907 | Museum of Modern Art, New York |
| Guernica | 1937 | Museo Reina Sofía, Madrid |
| De oude gitarist | ca. 1903 | Art Institute of Chicago |
| Vroeg werk en collectie | diverse | Museu Picasso, Barcelona; Musée Picasso, Parijs |
Guernica in vijf details
Guernica ontstond na het bombardement op de Baskische stad Guernica in 1937 tijdens de Spaanse Burgeroorlog. Het enorme doek is bijna uitsluitend zwart, wit en grijs, alsof het een krantenfoto is.
- Links een moeder met een dood kind, schreeuwend naar boven.
- Een stier, vaak gelezen als brutaliteit of als symbool van Spanje.
- In het midden een gewond, gillend paard.
- Boven een lamp die op een oog lijkt, of op een gloeilamp.
- Een gebroken krijger met een afgebroken zwaard op de grond.
Picasso gaf zelf weinig uitleg over de symbolen; dat laat ruimte voor eigen interpretatie.
Misverstanden
- “Picasso kon niet realistisch tekenen.” Als tiener tekende hij al op academisch niveau. Zijn latere stijl was een keuze.
- “Picasso heeft het kubisme alleen bedacht.” Hij ontwikkelde het in nauwe samenwerking met Georges Braque.
Kijk ook naar…
- Kubisme, voor de hele stroming.
- Piet Mondriaan, die via het kubisme naar abstractie ging.
- Salvador Dalí, een andere Spaanse vernieuwer, maar dan surrealistisch.
Picasso zien
Voor zijn grote werken moet je naar Madrid, Barcelona, Parijs of New York. In Nederlandse musea met moderne kunst duikt zijn werk op in collecties en tentoonstellingen; check de actuele collectiepresentatie van bijvoorbeeld het Stedelijk Museum of het Kröller-Müller Museum.
Veelgestelde vragen
Wat is het bekendste schilderij van Picasso?
Guernica (1937) en Les Demoiselles d'Avignon (1907) zijn zijn bekendste werken.
Wat is de blauwe periode van Picasso?
Een periode van ongeveer 1901 tot 1904 waarin hij vooral in blauwtinten schilderde, met thema's als armoede, eenzaamheid en verdriet.
Waar hangt Guernica?
In het Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía in Madrid.
