Welke penselen heb je nodig? Soorten, vormen en haren uitgelegd
Welke penselen je nodig hebt, hangt af van je verf. Voor acryl kies je synthetisch haar, voor olieverf varkenshaar of synthetisch, voor aquarel een zacht rond penseel dat veel water vasthoudt en een goede punt heeft. Met drie vormen (plat, rond, kattentong) in twee of drie maten kun je bijna alles schilderen.
- Vorm bepaalt de streek: plat voor vlakken, rond voor lijnen, kattentong voor beide.
- Haar bepaalt hoe de verf zich gedraagt: stug voor dikke verf, zacht voor dunne.
- Begin met drie à vier penselen; meer is niet nodig.
- Goed onderhoud is belangrijker dan een duur penseel.
Penseelvormen
| Vorm | Streek | Gebruik |
|---|---|---|
| Rond | Dunne tot brede lijn, afhankelijk van de druk | Details, lijnen, aquarel |
| Plat | Brede, rechte streek met scherpe randen | Vlakken, achtergronden, strakke randen |
| Kattentong (filbert) | Plat met afgeronde punt; zachte randen | Mengen, huid, bloemblaadjes, alles-in-één |
| Waaier | Gespreide haren | Gras, bladeren, zachte overgangen |
| Schuin (angular) | Schuine punt | Hoeken, randen, lijnen in één beweging |
| Liner of rigger | Lange, dunne haren | Takken, touwen, handtekening |
Haarsoorten
| Haar | Eigenschappen | Geschikt voor |
|---|---|---|
| Synthetisch | Veerkrachtig, slijtvast, makkelijk schoon | Acryl, ook olie en aquarel (zachte varianten) |
| Varkenshaar | Stug, houdt dikke verf goed vast | Olieverf, dik acryl |
| Marterhaar en andere natuurlijke zachte haren | Houdt veel water vast, fijne punt | Aquarel |
| Synthetische marter-imitatie | Vergelijkbaar met zacht natuurhaar | Aquarel, budgetvriendelijk en dierproefvrij alternatief |
Maten
Penselen worden in nummers aangeduid, maar die verschillen per merk. Kies op het oog: een breed penseel voor je achtergrond (ongeveer een vijfde tot een derde van de breedte van je kleinste doek), een middelmaat voor vormen en een fijn penseel voor details.
Starterset per techniek
| Techniek | Starterset |
|---|---|
| Acryl | Synthetisch: plat breed, kattentong middel, rond fijn |
| Olieverf | Varkenshaar plat en kattentong, synthetisch rond fijn |
| Aquarel | Zacht rond middelgroot met goede punt, plat breed, eventueel een fijne liner |
| Gouache | Synthetisch rond en plat, zacht |
Waar let je op bij het kopen?
- De punt: een rond penseel moet nat een scherpe punt vormen.
- Veerkracht: buig de haren licht; ze moeten terugveren.
- Geen losse haren: een goed penseel verliest weinig haren.
- Stevige huls: het metalen deel moet goed vastzitten aan de steel.
- Steellengte: lang voor werken aan de ezel, kort voor werken aan tafel.
Onderhoud
- Veeg overtollige verf af met een doek.
- Spoel met water (acryl, aquarel) of reiniger (olie).
- Was met lauw water en zachte zeep tot het water helder blijft.
- Vorm de haren met je vingers terug.
- Laat liggend of met de haren omhoog drogen, nooit op de haren in een pot water laten staan.
Verder
Alle andere materialen staan in schildersbenodigdheden voor beginners. Met je nieuwe penselen aan de slag? Volg leren schilderen voor beginners of probeer aquarelleren.
Veelgestelde vragen
Welke penselen zijn het beste voor acrylverf?
Synthetische penselen: ze zijn veerkrachtig, slijten weinig en zijn makkelijk schoon te maken.
Hoeveel penselen heb je nodig?
Drie of vier om te beginnen: een brede platte, een kattentong en een fijne ronde, eventueel een liner.
Kun je dezelfde penselen gebruiken voor acryl en olie?
Het kan, maar veel schilders houden ze apart, omdat restjes van de ene verf de andere kunnen beïnvloeden.
