Meer muziek op school: waarom en hoe

Meer muziek op school: dat is het idee achter een landelijke beweging die ervoor wil zorgen dat elk kind op de basisschool goed muziekonderwijs krijgt. Want muziek is wel een vak, maar in de praktijk krijgt het op veel scholen weinig tijd, en niet elke leerkracht voelt zich zeker genoeg om muziekles te geven. Hieronder lees je waarom muziekonderwijs ertoe doet, wat de beweging Meer Muziek in de Klas en de regionale muziekakkoorden doen, en hoe een school zelf aan de slag gaat.

Waarom muziek op school belangrijk is

Muziek maken vraagt van kinderen dat ze luisteren, samenwerken, onthouden en durven. Het is daarmee meer dan een leuk extraatje: kinderen oefenen vaardigheden die ze ook in andere vakken gebruiken, zoals concentratie, ritme en taal. Daarnaast is de basisschool voor veel kinderen de enige plek waar ze echt met muziek in aanraking komen. Niet elk gezin heeft de tijd of het geld voor muziekles na schooltijd. Goed muziekonderwijs op school maakt muziek bereikbaar voor ieder kind.

In de praktijk is het niet eenvoudig. Muziek concurreert met andere vakken om tijd, en veel leerkrachten hebben in hun opleiding weinig muziekdidactiek gehad. Daardoor hangt het op veel scholen af van één enthousiaste leerkracht of een tijdelijk project.

Meer Muziek in de Klas

Meer Muziek in de Klas is een landelijke beweging die zich ervoor inzet dat alle kinderen in Nederland structureel muziekonderwijs krijgen. Koningin Máxima is erevoorzitter. De beweging brengt scholen, overheden, culturele organisaties, fondsen en bedrijven bij elkaar en helpt scholen om muziek een vaste plek te geven in het lesprogramma, in plaats van een eenmalig project.

Daarbij gaat het niet alleen om meer lessen, maar ook om de kwaliteit: leerkrachten die zich zeker voelen om met muziek te werken, een doorgaande lijn van groep 1 tot en met 8 en samenwerking met muziekdocenten en muziekscholen in de buurt. Kijk voor de actuele programma’s en regelingen op de eigen site van de beweging.

Muziekakkoorden: samenwerken in de regio

Muziekonderwijs regel je niet alleen op schoolniveau. Daarom sluiten regio’s, provincies en gemeenten muziekakkoorden: afspraken waarin scholen, gemeenten, muziekscholen, culturele instellingen en andere partners vastleggen dat ze samen werken aan beter muziekonderwijs. Ook in Drenthe is zo’n muziekakkoord gesloten, met scholen en organisaties uit de provincie.

Een muziekakkoord is geen lesmethode, maar een gezamenlijke ambitie. Partners spreken bijvoorbeeld af om leerkrachten bij te scholen, om muziekdocenten op scholen in te zetten of om kinderen kennis te laten maken met instrumenten, koren en orkesten. Voor scholen betekent het vooral: je staat er niet alleen voor en er zijn partners in de buurt om mee samen te werken.

Zo begint een school met meer muziek

• Zing elke dag. Een lied aan het begin van de dag kost weinig tijd en vraagt geen instrumenten. Het is de eenvoudigste stap naar meer muziek.
• Maak een doorgaande lijn. Spreek af wat kinderen in welke groep leren, zodat muziek niet afhangt van één leerkracht.
• Investeer in leerkrachten. Bijscholing of coaching door een muziekdocent maakt leerkrachten zekerder.
• Werk samen. Een muziekschool, harmonie, fanfare of koor in de buurt kan lessen verzorgen, instrumenten uitlenen of een project begeleiden.
• Laat kinderen optreden. Een voorstelling, een open podium of deelname aan een meezingconcert met kinderkoren geeft het oefenen een doel.
• Kijk naar regelingen. Voor muziekonderwijs bestaan landelijke en regionale subsidies en fondsen. Informeer bij de gemeente of het steunpunt voor cultuuronderwijs in je regio.

Muziek naast school

Muziek op school is vaak het begin. Kinderen die enthousiast worden, kunnen daarna verder bij een muziekschool, een harmonie of een koor. Een kinderkoor is daarbij een van de laagdrempeligste stappen, omdat je geen instrument nodig hebt. Lees er meer over in onze gids over het kinderkoor.

Meer over kunst en cultuur op school lees je in wat is cultuureducatie, lesideeën voor kunst op de basisschool en het cultuurmenu voor het onderwijs.